اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )

167

خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )

اندر شير بجوشانند ، تا به قوام آيد و بخورند ، و طعام ، سبوس 10 آب و طبيخ گندم با روغن بادام و شكر يا عسل يا فانيذ و انجير خشك 11 و گوز مغز 12 ، سود دارد . صفت معجون زوفا 13 رب سوس و زوفا و پرسياوشان از هر يكى ده درم ، قردمانا و فلفل ازهر يكى سه درم ، مغز بادام تلخ و زراوند 14 و تخم انجره 15 از هر يكى پنج درم ، همه كوفته و بيخته با انگبين بسرشند شربتى سه درم . صفت شراب زوفا ميويز منقي و انجير خشك از هر يكى بيست عدد ، حلبه و تخم كرفس و تخم باديان و بنفشه و پرسياوشان و زوفاي خشك از هر يكى پنج درم 16 ، زراوند مدحرج نيم كوفته سه درم ، فراسيون 17 پنج درم ، همه اندر دو من آب بپزند تا با يك نيمه باز آيد و بپالايند و هر بامداد چهار وقيه با معجون زوفا دهند . حب سعال گرم رب سوس و بلبل و تخم باديان و تخم كرفس و پرسياوشان و غافث 18 و غاريقون از هر يكى پنج درم ، مغز بادام تلخ پنج درم ، فانيد هفت درم ، همه بسرشند و حب كنند چنان كه رسمست و پيوسته اندر دهان ميدارند . فرو آمدن خون به سرفه علاج آن ( 1 / 206 ) گل ارمني و گل مختوم 19 اندر عصاره برگ لسان الحمل 20 يا اندر عصاره برگ خرفه ميدهند ، و در حال كه خون بر آمدن آغاز مىكند و فصد كنند ، و اندك اندك به مقدار قوت ، خون بيرون ميكنند ، و كرنج 21 پاك كرده و شسته ، اندر آب بسيار بپزند ، تا غليظ شود و مقدار يك درمسنگ كندر سوده با آن بدهند ، و يك درم پنير مايه 22 خرگوش اندر آب سرد بدهند سه مرتبه ، و سرطان نهري 23 در كشكاب پخته ميدهند ، و سفوف الطين 24 دهند ، و غذا ، پاچه بره و حريره نشاسته ميدهند . تنگي نفس علاج آن رياضت و پرهيز است از هر چه تري فزايد و خون 25 بسيار ، و سكنگبين 26 از سركه زيري 27 يا از سركه اسقيل 28 به شربت خوردن ، و گاه گاه كشكاب با اندكى فرفيون و ميفختج و حب الرشاد كوفته مقدار نيم درمسنگ با انگبين و روغن بادام با مقدار چهار دانگ زراوند مدحرج بافانيد 29 سرشته هر بامداد بدهند ، و چهار دانگ سكبينج اندر آب سداب حل كنند و شراب زوفا و معجون زوفا سود دارد ، و حب السعال گرم پيوسته اندر دهان بايد داشت ، و استفراغ به حب غاريقون بايد كرد . حب غاريقون بگيرند : غاريقون چهار دانگ و نيم ، شحم حنظل دو دانگ ، رب سوس نيم درم ، كتيرا نيم دانگ 30 .